Na Rodinu!

Pryjichali! Narešti na Rodini! I budemo musi cełyj žnivień!

Čytajemo "Nadzieja az po horoyzont" Barbary Horalčuk, ličymo busłov, hladimo kotikuv i sobak, i vyhladajemo korovok i vsiakoji druhoji žyviny :)

Da pračytanija!

Z Ruzdvom Chrystovym, z Novym Rôkom - krychu sołdoko, krychu hor'ko.

Vitajte, Dorohije!

Maju nadiju, što chorošo posviatkovali! My vsie vtrojom, jak obyčno, pojiêchali do moich Bat'kov na Rodinu. Alež nam paščasciło v sium rokovi, ne dumajete? I sniežok popadał, i pomoriziło. I to dobre pomoroziło, bo było i do -17 hradusov. My našu Natašku peršyj raz učyli nastojaščoho Pudlaśkoho morozu i vystavlali drymati na dvor albo razom chodili na spacyry. 

A koli pryšło Ruzdvo, posviatkovali, do cekrvy pochodili, pospotykalisia z siemjoju, zo znakomymi, pospivali koladki i koladnikuv popryjmali. 

Koladnikuv v sium rokovi silno ne było. 3 hrupy na peršyj deń, odna na druhij, na večer. Ale, na ščascie, vsie zo zviezdami, jak treba, a koladniki, kotoryje pryšli na druhij deń, najbulš razradovali nam sierca - mieli čudiesnuju zviezdu. było ich 7 ci 8, i to i chłopci i dievčyniata, i velmi hože zaspivali koladku "Boh sia roždaje". Hetu koladku i my koliś spivali z našoj hrupoj, v kotoroj byvało, i 13 čełoviek chodiło z cudovnoju zviezdoju. Nu, v tum roci, jak i łoni, ne vdałosia nam zorbatisia, u vsiech a to dietki małyje, a to zmučany sviatkovanijem, a to šče ne vsiech uspieli pobačyti - nic divnoho, što koladovanije je domenoj kavalierki. I nam dobre chodiłosia, koli my vsie na studiach byli!

Nu ale v sviazi z tym, što jak raz w sium roci ne było tokoho velikoho koladničaho ruchu, zaraz rozdalisia hołosy za stołom, kotoryje pevno i Viete neraz słyšali u sebe v chati:
"A uže ničoho ne ma, umiraje naša tradycja."
"Ach, uže pravie i nichto ne chodit, zaraz sovsiem perestanut."
"Oj, tož nema komu choditi, jak vsie mołodyje povyjezžali!"

Mene od toho prosto trese. 
Ja vižu, tak jak každyj iz nas, što Pudlaše, jakoje znali našy diedy i bat'ki, to ne je toje samoje Pudlaše. kotoroje je teperki. Ale to tolki naša vina. 

Rozumieju, každyj u nas sioje videaje, što velmi mnoho ludi vyjechało, što naša Rodina teper pustaja jak šče nikoli ne była - moža tolki za Biežeństva. Ale, lude Božy, od narykanija šče ničoho na liepšoje ne pomieniałoś!

Vmiesto toho, štob narykati, jak je kiepśko, treba načati mieniati na toje, štob było dobre. A to ne je takoje strašnoje. Treba, pravda, mnoho raboty, pered usim nad soboju. Bo ničoho ne pomieniajcce pokul zmiena ne nastupit v nas samych. 

Treba načati šanuvati naš jazyk i kulturu, i narešti zrozumieti, što vôna tak same važna i mahuča, jak každaja druhaja. Vykinuti z nas sioje, čoho naučyli nas našy bat'ki i diedy - što svoja mova i kutlura prynadležyt tolki "temnym", viośkovym ludiam. 

Što našym dietiam naležycce znati, skul vôny je, z jak bohatoj kulturno ziemli, bo siete pojde im tolki na koryst'. Ja uže v odnum postovi pisała pro odnu "očyvistu" pravdu - što každyj chto chovajecce v kulturno bohatoj sredie maje bôlš odčynianu hołovu i sierce na druhich ludi i sebe samoho.

V raznych obstojatielstvach i raznych hraniciach našy predki boronili svoju movu i kulturu. Čerez vieki mienialisia hranicy, mieniałasia vłast'. Často była nekorystnoj dla našych predkuv, nastupali proby zniščenija viery, było Biežeństvo, byli vojny, od Šveduv po II Susvietnuju. Ale naša ziemla cełyj čas odžyvała, ludi voročalisia, žyli.

Tohdy byli my pryviazany do ziemli, hołovnym modelom žyzni była hospodarka, što było našym bohactvom, i stałoś praklatijem. Tomu, što hospodarka i viośka, za spravoju našych diedov i bat'kov, stali synonimom toho, što nefajnoje, što tupoje, temnoje. Stało synionimom zastoju i ciažkoho žccia - vsie chotieli v horod, ne tolki do škoł, no što ne robiti tak ciažko, jak ich praščury. Ale mało komu pryšło v hołovu, što jeśli bolšaja čast' vyjede, zostanecce harstka, kotoroja odorvana od svojeji movy "bo do dieti treba po polśki, koli vôny miastovy", to ne bude do čoho potum i voročatisia, a my zostanemsia odorvany od svojej kultury, ziemli i movy, prosto NIJAKI.

Treba šanuvati našu kulturu, i vsio je možlive, koli tolki pojmem, što vôna tak samo važnaja, jak každaja inšaja. Koniec końcuv - Polakom udałosia spasti svoju movu i tradycju navat koli 123 roki probovali ich zniščyti.

I do toho - koli budete sami sebe uvažali, i Vas budut uvažali.

Toho zo znahody Ruzdva i na nastupajuščyj Novyj Rôk Vam žadaju!

Sietyj snimok jak raz spered dvuch liet. V sium rokovi pozabyłasia ja vytiahnuti aparat jak prychodili koladniki - bôlš byli my vsie zaniaty spivanijem razom z tymi, kotoryje prychodili i Nataškoj, kotororaja velmi cikaviłasia, koli bačyła hrupku ludi zozviezdoju. No tut, mimo toho, što silno vstydajučysia chłopci popali, zviezdu mieli majesterštyk!

Pascha

Chrystos Voskresie!

Nastupił najveselejšyj, najvažniejšyj dla nas Praznik Praznikov - Paschy Christovoj. 

Vsiem žadaju, štob toj Svietłyj Tyždeń był sviatočnym i specjalnym, nezavisimo od toho, de Wy je - na Rodinie čy deś v svieti, čy šče sviatkujete, čy mo treba było vže vernutisia do roboty. Chaj našy sierca vypołniajutsia radostiej Voskresienija i budiaščejsia do žyccia viesny, chaj siête prynese svietu pokoj!

Odnočasovo podkidaju linka do vielmi cikovoji relacji zo stronki cerkiew.pl pro krašenije pisanok - relacja po-svojomu (krychu putajetsia z pôlśkim, ale vže liepš tak jak nijak).

http://www.cerkiew.pl/index.php?id=39&tx_ttnews%5Btt_news%5D=22012&tx_ttnews%5BbackPid%5D=1&cHash=c2ad1151ea8b65ac5cda326b0dc2b432

A v Nedilku nastupnoje velikoje zdarenije i vielmi dla nas važne - Provody! Ne zabud'te vybratisia na mohiłki odviedati svoich usobšych blizkich, a pry okazji spotkatisia z žyvymi, štob razom koło mohiłok posidiedi na płachti, pojesti, popiti i pamiat' usobšych a taksamo vzaimnyje zviazi, pudtrymati i rozvivati. 

A do toho, v weekend Provodov, majem šče odnu velikuju atrakcju - festival Tam po majowuj rosi - vže dvenatcatyj raz orhanizovany čerez Stowažyšenie Muziej Małoji Ojčyny v Studziwodach (Stowarzyszenie Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach). Wybirajteś vziati udieł v tradycyjnych veśnianych obriadach!

https://pl-pl.facebook.com/events/1589879467919538/

Verbnica i našy vesnianyje tradycji

Grafika zo stornki strana-sovetov.com

Heta vže v tu nedilku!

Pomnite, koli vernetsia z Cerkvy, štob sviaščenoju verbovoju hulkoju druh druha vzaimno "vysviatiti", jak tradycja kaže, a do toho hovračy tradycyjnyj naš stich :

"Verba bije, ne zabije, 

za tyždeń Velikdeń!

Bud' zdorovy/-a jak verba

bud' vesiołyj/ vesioła jak vesna!"

А šče, v čas Posta, viesnianoho peresilenija i Velikdenia spivali na viośkach ohulki, rohulki, vesnianki, sadońki.

Znajete ich? Jeśli nie, treba oboviazkovo poznati - tak dievčyniata i chłopci sustrakali vesnu i radovalisia, što zima vže kunčajetsia.

Posłuchajte, jak hože spivajut tyje tradycyjnyje piesni dievčaty z "Południc" i "Pudlašanki". Heta avdycja z radiovoiji "2" spered dvuch liet, i dla mene heta vže tretij rôk koli ja sustrakaju vesnu z hetymi nahraniami i šče z vsiakimi druhimi  z ohulkami, rohulkami i vesniankami, jakich najdu deś v interneti. 

Avdycji je 3 časti, do každuji je link na hetuj storonci:

http://www.polskieradio.pl/8/2771/Artykul/823833,Babooshki-Poludnice-i-Podlaszanki-z-piesniami-na-wiosne-Zobacz-wideo

Je ich tože krychu na etničnych płytach vydanych Dorofiejom Fionikom (Stowarzyszenie Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach), tut dvie, kotoryje jak raz ja maju, ispołniajut pieśni žychary našych viosak, Żemerwa i sestry Łukjanovy:

Čy ja v łuzi ne kalina

Piesni i muzyka Pudlašša i Polessja  

(šče nedavno obydvie môžna było kupiti v skliepi na cerkiew.pl - koli budete šukati ich v interneti, to môžna tože vpisyvati pulśkije versji nazvov).

Pieśni siety hožyje i prostyje - liehko ich navučytisia i potum ne zostajecce inakš, jak spivati razom z tiemi, chto choče spivati, spivati sobie, siemje, znakomym, z siemjoju i zo znakomymi. A vže super sprava spivati dietiam i z dietmima, ktoryje chučeńko prysvoivajut takije mełodji jak ohulkovy, rohulkovy i vesnianyje - bo vôny prostyje, rytmičny i často odinakovyje dla dannoho typu piesniav. A v tekstach často ide pro toje, jak čełoviek razom z pryrodoju čakaje probuždienija pośle zimy i jak radujecce, koli toje probuždienije nastupaje. A z sietym - viadoma - zavsiody ide kachannije, lubov mołodoji dievčyny i chłopcia. Vsio toje vyskazyvajetsia v typôvych motyvach - je voda, je zieleń, je miesiac, je vienok. 

Tak što - jeśli šče ne znajete - obizatielno posłuchajte. Chutko vchodiat v ušy našy vesnianyje pieśni, tak što učytiesia i svoich dietok tože učytie, a babuli i baćkov zapytajte - vôny často znajut tyje pieśni, a ne majut prosto z kim spivati!

Miłoho prosłušyvanija i spivanija Vam žadaju!

Vstrečajte vesnu i nadchodiaščoje sviato, chaj prynesut nam samyje zmieny na liepšoje!

Naša literatura, čast' 1.

Dva tyžni tomu vstupili my v čas Velikoho Pôsta. 

Velikdeń v tum roci vypadaje, prypomniu, 12. krasavika. 

Šče do toho zostałosia nam trochu času. A heta čas spakojnyj, treba trochu vytišytisia, trochu očystiti tieło i dušu, trochu podhotovitisia do najvelikšoho sviata, inakš chyba ne počujem joho tak silno. 

Pro jêdło, pro toje, jak zachovvatisia w Pôst, na pevno každyj znaje. Nu, kak komu udastsia - albo, kak chto zachoče, tak zrobit. Mnie tak jakoś zdajecce, što biez toji postovoi "tišyny", navat i častičnoji, "tišyny" dla tieła i ducha, toj čas je uže tolki Pôstom z nazvanija. A tieło i duša heta odno cełoje, tak što chyba dobre chtoś prydumał krychu očystiti odno i druhoje, i tak pryniati Vesnu, kotoraja sama prynosit i očyščenije, i odnovlenije.

A jako że w Pôsti hulati ne môžna, to zostajecce mnoho času na druhije zaniatki. Našy babuli i dieduli zajmalisia tohdy vsiem, što chaty i viesnianych poradkov dotyčyłosia. A to treba było štoś naładiti, a to - heta vže dla diêvčat i babôv - moža makatku jakujuś novuju zrobiti, a to obrusa vyšyti na Velikdeń čy ručniki novyje (vielmi hoža moja Orieškovskaja babula vyšyvała - najbôlš typovym biełaruskim haftam, v kotorym nitočki idut odna koło druhoji), a to môžna było płachtu na divan čy chodničok vyplesti (heta jak raz była u nas domena druhoji babuli, toju z Kuraševa), a to na drutach bôlš porobiti, a to šydełkom. V nas teperki słabo z takimi ručnymi zaniatkami - no chto robit na drutach čy vyšyvaje u nas? Mało chto. Ale naučytisia zavsiody môžna (ja cełyj čas, na prykład, maju ambicju navučytisia robiti na drutach). 

No môžna tože toj spokojniejšyj čas, vykorystati na lekturu knižak pro Pudlaše, pro historiu našych viosok, našoho jazyka. Tak što začynajem cykl Naša literatura.

Disiaj chotieła Vam predstaviti peršuju knižku, kotoraja je v zasadi peršym područnikom pudlaśkoji movy: Čom ne po svojomu. Elemantarz podlaski z objaśnieniami Jana Maksimjuka - perevodčyka, jazykovieda, propahatora i avtora kodyfikacji pudlaśkoji movy na łatincy. Pro hetu knižku vspomniła ja koliś v peršum posti na mojeji sotronci - dla mene javlajetsia vôna vielmi važnym krokam v isnovanji našoji movy - vytiahaje jije oficjalno z chatôv na połki sklepu, robit dostupnoju vsiem, a pered vsiem - nam samym, nositielam jazyka, kotoryj, znajem toje dobre, v svojeji naturalnoji, vustnoji formi vymiraje razom z našymi babulami i diedulami.

Jan Maksimjuk naležyt do sich Pudlašukov, kotoryje vyjichali dalieko od Rodiny, ale vertajutsia tam i tiełom i duchom, kotorym vielmi važnoje stało zatrymati našu spadčynu žyvuju.

Vže našy bat'ki, kotoryje popryjizžali v Hajnovku czy Bielśk, šče v chati, miež soboju, čy zo znakomymi, čy z siemjoju, čy, nakuniec, koli pojedut na viośku (a bôlš - koli jezdili - vže ne vsie majut do koho) - tohdy svobodno i normalno hovorat na svojeji rodnoji movi.

No dieti ličylisia jak miastovy. Do nas vže nichto pravie po svojomu ne hovoryt - vstydno! Tož to jazyk tak temnyj i viośkovyj, jak žyccio, kotoroje my zostavili perejechavšy v horod. Z každoji storony prypominałosia našym bat'kam i diedulam, što v horodie tolki po pôlśki, no chyba že znaješ, što chtości svojak. A jak nie, to strach - a to kryvo hlanut, a to chtoś štoś skaže (što do sich pôr byvaje).

I tak učylisia našy bat'ki, a vôny nas, što naša mova i kultura povinna zostatisia na viości, albo v seredinie chaty, i za jije porohi ne vychoditi. A my pryvykali do toho divnoho dualizmu - što miež soboju hovorat po-svojomu, ale do nas vže po-pôlśki - i bat'ki i navat dieduli, kotorym taja čystaja pôlśkaja mova neznakomaja i nenaturalnaja. I tak my učylisia, što naša rodnaja mova heta  štoś minułoje, ustarievšoje, viośkovoje, zastałoje, štoś, što navat smiešnoje i treba toho vstydatisia.

Teperki ja načała tverdo po-svojomu z bat'kami i z babulami hovoryti. I cikavyj vyšoł eksperyment - odna babula najperuč ne mohła pryvyknuti, što ja do jije po-svojomu nažymaju i navat mnie toje skazała (druhaja pryniała bez zastanavlienija). Ale bat'kam vielmi ciažko prychodit pryniati so mnoju po-svojomu hovoryti i vychodit často tak, što ja do ich po pudlaśki, a vôny do mene po-polśki. Sovsiem na abarot do toho, što koliś było. Tak samo jak chtoś z siemji čy z bat'kovych znakomych - ja do ich po-pudlaśki, vôny do mene po-polśki - heta dopiero cikavoje! Tak pryvykli i zdajecce, ich vušy kodujut, što mołodše pokolienije tolki po-polśki hovoryt. Ja navat od "pokolienija vyše" dva razy usłyšała, štob po-svojomu ne hovoryti. Peršyj raz było v podteksti - bo vstydno (a było to za siemiejnym stołom!), a druhij raz - bo mnie smiešno vychodit, jakby z ruskoho. No a jak maje vychoditi? Tož ja sama odhrebaju to, čoho mene nichto specjalno ne učyv!

Ja navat słyšała od diadi (wujka) odnoho, kotoryj tože na viości vyrastał, koli jomu probuvała vyjaśniti, čom ja tak po-svojomu načała hovoryti "Nie wybiegaj przed pociąg, bo cię przejedzie". Vielmi sumno było heta - vyraz takoho strachu, što sioje "naše" heta navat nebezpiečne! I toj strach davno v pokolieniji našych bat'kov, tak navučyli ich, a vôny nas. A ja povtaraju šče raz, heta ne pro toje chodit, štob svojeju tožsamostiu jakoś vojevati, bo zo vsiemi mozna mirno żyti. Chodit o toje, štob ne dati vmerti tomu, szto mnoho viekov žyło i rozvivałosia samo.

Pravda, što brak počutija tožsamosti tože pereškadžaje, ale heta osobnaja hłubokaja tema, nerozłučna, koniečno, z jazykom, no pohovorym pro heta vže v nastupnyj raz. 

Ale, što šče bôlš sumnaje - heta perestaje dotyčytisia tolki našych horodkov... Vže i na viości, jeśli je jakijeś dieti, mało koli vôny po-svojomu hovorat, častiej pôlśki słyšno. Bo vôny v polśkich škołach, to ni babuli, ni dieduli ne budut pereškadžati v rozvojovi...

I tak mova naša, jak našy viośki, vmiraje razom z našymi babulami, diedulami, z našymi bat'kami, kotoryje na tych viośkach zostalisia albo povyjizžali. 

A vsio dlatoho, što nichto nikoli im ne skazav, što naša mova heta sopravdnaja mova, jazyk z dieda pradieda, i treba joho hlediti i peredavati daliej, tak jak cełuju kulturu.

Knižka J. Maksimijuka vvodit našu movu na terytorii pełnopravnoho pisanoho jizyka. Heta spis i razvitije idejav, pomysłov i artykułov avtora (čast' pojavlałasia na joho storonci svoja.org). Je teksty po-pudlaśki, po-pôlśki i po-biełaruski. Je spis nazvanij našych viosok tak, jak tradycyjno vôny hučać (polśkaja administracja silno nekotoryje poperekručuvała), je svoji a navat łacinskije prykazki i pohovorki peretłumačany na pudlaśkuju movu.

Knižku vielmi silno rekomenduju kupiti, počytati i mieti u sebe. Možna v kuńce skazati, što heta peršyj takij naš područnik.

A ja daliej dumaju – treba nam pered vsiem hovoryti. Bo samo pisanoje ne chvatit. Dla nas vže po-pudalśki „diko”, ale vsio to je sprava pryvyčki – tak jak odvyknuli, tak i pryvyknuti znov možem.

 

PS Ja tut skuplajusia na knižci J. Maksimjuka i joho propozycji zapisu našoji movy.

Koniečno ne zabyvaju pro šče try vielmi važnyje dla hetoji temy prozvišča:

1. Jan Petručuk: Kurašoviec, avtor dochtorskoji pracy Słownictwo wsi Kuraszewo koło Hajnówki, 1977 – peršaja takaja opravocka, „kameń milovyj” v diele zapisi pudlaśkoji movy
2. Mikołaj Vrublevśkij – avtor Słovnika hovôrki biêlśko-pudlaśkoji, 2008
3. Dorofiej Fionik – vydatnyj diejač i propahator našoji movy i kultury na Pudlaśkoji ziemli – publicyst, vede Stowarzyszenie Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach, sam vydaje knihi,  płyty z sopravdnoju, etničnoju muzykoju z našych viosak, orhanizuje šmat raznych spatkannij i mieropryjatij, tradycyjnych sviatkovanij, opracovav tože svoju versju zapisi pudlaśkoji movy – na osnovie kirilicy.

Maslenica!

Grafika so storonki www.nadasugie.ru

Dorohije – s niedieli nastupiła u nas Maslenica  -  osatnij pered Velikim Pôstom tyždeń, koli možem pojesti i popiti kolki chočem.

Nazvanije „maslenica” wziałosia, koniečno, ot masła i tołstoji s nim jiêdła. Najbôlš popularnym jiêdłom je i zausiody byli blinčyki  - so vsiakim vypołnienijem, jakoje prychodit nam ochota, a samym tradycyjnym dla Pudlaša je konfitura. Dla ruskoi Maslenicy najbôlš znakomym je blinčyki s ikroju.

A, poza siôm, treba jesti vsio, što tołstoje, bohatoje, veselitisia, i hulati zanim pryjde čas Velikoho Pôsta – 40 dniej zadumy i spakojnaha čakannia na Velikdeń.

W subotu čakajut nas zapusty – ostatnij deń, koli možem hulati do biełoho rania! Tradycyjno sobirajemsia na zapustowych zabawach, de hraje orkiestra, de jimo i pjemo, tańcujemo i spivajemo, i koniečno, hovorymo po svojomu! W Hajnouci, na prykład, takije imprezy orhanizuje Bractwo Pravosławnoi Mołodiožy, treba tolki zapytati i doznatisia, što de i kak :)

Maslenicu kôńčyt niediela „Krestopokłonnaja” – koli w cerkwiach słužat liturgiu i wiečerniu s čynom wzaimnoho proščanija obid, kotoroje maje vviesti nas v čas Velikoho Pôsta z siercom swobodnym ot visakich złych čustv.

A pokul – veselitiesia, hulajte, jište blinčyki, a w subotu bavietiesia tak, štob dati radu pojti šče na słužbu w niedilu i nabrati siły na sorok dni Velikoho Pôsta!

Novyj Rôk 2015 (po raz peršyj)

Wsiech pozdraulaju z Nowym Rokom (podłuh novoho stylu) – chaj vôn prynese Wam spakoj, umilenije i zmieny – no tolki na liêpšoje. Wsiem žadaju ščcastija i mnoho terpliwosti i lubvi dla druhoho čełowieka. Žadaju tože, aby swiêt był mirnym i štob my navučylisia doceniuwati vsie małyje radosti, kotoryje vôn nam daruje.

 Rôk 2015 je dla nas vielmi wažnyj – v hetum roci jak raz minaje ravno 100 liêt od zdarenija,kotoroje na zausiody zmieniło naš Pudlaśki sviêt - velikoi migracji našych predkôv – Biežeństwa. 100 liêt tomu nazad vtikali vôny, od vojny, od Kozakov, od nieščastija, hnany ahromnym strachom i ruskoj vojennoj propagandoj.

Vtikali lude z okolic Sokołki, Biełastoka, Hajnouki - cełoho biełaruskoho Pudlašša. Vtikali nawet Poliaki iz Mazouša, ale najbôlš našych biełaruskich predkov z zachodnich krańcov Grodnieńskoj guberni. Heta byli miliony człowiek – jak minimum 3 miliony, iz kotorych, ličycca, odna tretija ne vernułaś, ne perežyła. Vmirali po dorozi, vmirali z hołodu, od chvorob, od zimna, od skrajnoho zmučannia, vmirali od pul sije, kotoryje natrafili na front, koli vtikali, vmirali matery, vmirali diêti. Šli piêszkom, u kaho-to był vôz z malieńkim dobytkom. Ahromnyje tałpy ludi, hołodnyje, bez siły, biêzdomny. Časti udałosia dojti do Rosiji, i tam, zdavałosia, čakało liêpšoje žyccio, no načałasia rewolucja, lude vzaimno mordowali druh druha, a našy predki stali nebezpiečny, bo adnako čužyje… I znov čast’ zadumała projti sotni, tysiacy kilomeyruv stob vernutisia na rodinu, na Pudlaśkuju zemlu i uwidieła poniščany chaty, rozwernuty cełyje wiośki… Ne było de žyti, ne było čoho jesti. A šče ich viera i mowa stała stygmatom – w novum Państwie Polskim stalisia tak samo  čužym elementom, jak u revolucyjnoj Rosiji, chotia čerez vieki mirno žyli na toji ziemli, hovoračy po svojomu, chodiačy do cerkvov,.

To je naša historia, pravosławnych ludi, pudlaśkich biełarusow. Teperki amal i niama vže kamu apawiedati, je tolki tyje, kotoryje koliś chotieli słuchati i teper mohut peredati tuju histroju sami. A sobrati tože ne było i ne je liehko – tyje, kotoryje vernuliś na rodinu chutko prystupali do budovy novoho žyccia i čerez mnoho liêt ciažkoi roboty i ne mieli jak, i ne mieli z kim pro sioje hovoryti.

Dla mene samoj tema Biežeństwa znana była do sich pôr z raznoji literatury historyčnuj pro naš rehion, no pokul nikoli ne spotkała solidnoj apracovki, tak i ne zhłubiła siêtoji temy. Hłuboko maju nadiju, što 2015 rôk prynese šmat publikacji pro jije, štob predstaviti vsiem ahrom hetaj trahedii, o kotoroji my – nasliedniki našych predkov, povinny znati, pomniti i nikoli ne zabywati. Maju tože nadiju, što pamiat’ o siêtoji trahedii vojde v sviedomost’ tiech, kotoryje interesujutsia tak samo historijej Pôlščy.

Odnočasovo podkidaju Vam linki do oficjalnoj staronki na tuju temu (storonka po pôlśki, no moža dačakajecca versjii i po-svojomu):

 http://biezenstwo.pl/ 

i vielmi cikavaja razmova z autorkaj:

 http://bialystok.gazeta.pl/bialystok/1,35235,15820658,Biezenstwo___zapomniana_historia_Podlasia.html

Neterplivo čakaju na knižku.

14. Sniežnia u Biełaruskom Muzei u Hajnoucy odbyłasia premiera spekakla Joanny Stelmašuk-Troc (znanoi z teatra Črevo) „Biežeństwo”. Nadiejusia, što ne odin vystup šče šykujetsia, nie tolki na Pudlašy, tak jak mnie narazi nie udałosia pobačyti, a vielmi chaču.

 http://svoja.org/1355.html 

i staronka samoho spektakla na Fejsbuku:

https://www.facebook.com/events/1513266432273621/

Každyj narod maje svoi trahedii. Dieło ne w tôm, sztob ich vykorystywati, a štob pro nich ne zabyvati, bo to je składovaja tožsamosti i nauka na budušče. A ja tak sama i sobiê, i Wam žadaju, štob ludi brali nauku z historii i štob takije zdarenija, chotia šče povatarjutsia na sviêti, to štob ich było jak najmenš, štob ich vohule ne było.

A temu Biežeństwa i publikacji o niom budemo sliediti na łamkach mojoho bloga.