sobota, 31 marca 2018

Naša literatura: "Ščyty. Padzieji seła i parafj'i"

Načynajemo lekturu. Velmi radujuś, što udałosia mnie kupiti tuju knižku. Ždała na połci svoje očeredi deś od Ruzdva.

Autory - neodžalovanyj otiêc Sosna i Dorfiej Fionik - oba veliki kronikary našych padziejau i našoji kultury. Uže pośle peršych storonok vidno i mastiêrstvo roboty i velikoje znanije autoruv. Rys historyčnyj,kotoryj vvodit nas v temu,velmi bohatyj i cikavyj.

Nastupna knižka dla sich, što lubiat hovoryti, što v nas to "sovsiêm ničoho nema". I dla tych, što znajut, jakoje kulturnoje i historyčnoje bohactvo Pudlaše i Pudlašuki nesut z soboju. (Čytačy zo znimka naležat, jasna sprava, do toji druhoji hrupy).









niedziela, 4 marca 2018

Oj Ty zima!

Trochu sniêhu spało na Pudlašy, ale, ščyro skazavšy, ja ščyro obidžana, što na Pomori nasypane po koliêni, a tut čobotom po zemliê šoruješ. Z mary pobiêhati na nartach po sniêhovi v liêsach pokul ničoho tohdy ne vychodit, ale pušli my disiaka na rozviêdki polnoju dorohoju, kob zobačyti, čy chôč de nede toho sniêha moža bôlš. Witia, jak zausiody, prospał cełuju vyciečku zakruniany pôd kocom. Oj, lubit vôn spati na sankach. A my z Natašoju nazbirali tradycyjnyj pudlaśkij zimowyj bukiêt - travu (bačyte,jakoje u nas vsio prostoje? Zvecce prosto trava i vsio:) Miêli šče chorošuju pałku, oj liêzła ja za jeju v kusty čuť ne mission impossible, ale Nataška vziała deś jije vykinuła po dorozi i my jije vže ne našli.
Pomnite takije bukiêty z koliśnich chatuv? Šče ich často i pryozdablali. Ne bylo kviaciarniuv i tohdy tak trochu krasoty vnosili do chaty. U nas v versji podstavovuj, za toje v chorošuj bancy.




wtorek, 27 lutego 2018

Rodina, ech Rodina.

Pud konieć stycznia i na poczatku lutoho znou my 3 tyžni pobyli na Rodinie. Ono, jak raz, diêtki pochvoriêli, i z tych troch tyžniou praktyčno vsio prosidiêli u chati. 
Dobre, što byli u Baby i Diêda, ono zza toho chvorienija ne udałosia za velmi z Rodiny pokorystati. 

Teper znou vybirajemsia. I znou divlusia v interneti i šukaju, štož tut cikavoho moža bude deś, jakijeś zdarienija, štoś čy dla velikšych, čy dla menčych.

A v hołovnuj miere - hovorymo po svojomu. Je dla mene velmi cikave, jak to našu Natašku odbirajut u jaslikach (u žłobkovi, značyt), koli vôna tak cełyj čas dvie movy miešaje. Ale pokul nichto ne pytał, čom moje ditia kaže "hołodna", "majem", "skazał", "tut", "chodi" i tak daliêj. 

A my, štož - ne perestajemo praktykuvatisa v rodnuj movi. Vopreki vsiem i vsiemu - ludiam, kotoryje toho ne rozumiejut i obstanovci, v kotoroji naša mova vmiraje razom z pokolenijem našych dieduv.

Koliś, davnym davno, pryhotoviła ja dla Vas trochu perekładuv, kotorych ne pospiêła vkinuti na svoj dysk, i vôny mnie deś popropadali v całum štodzionnym šumi. Ale, znajete, što ja roblu? Na štodeń?
Jakuju knižku ne voźmu, a najbulš maju polškich, trochu biełoruskich i ukraśkich - čytaju dietkam po pudlaški - čy to stiški, čy proza. Jak? Normalno, "na žyvcia". Z prozoju liêhko, hôrš z poezjieju, ale tut, jak neskolki raz navat trudniejšyj stišok popade, to za kotorymsia razom vže prychodit v hołov dobryj perekład. I ide jak zołoto - dietki słuchajut i im podobajecce.

Vopreki vsiemu, dorohije. 

Vopreki tomu, što moji dietki budut neuzabavi odnymi z nemnohich ludi, kotoryje po našomu hovorat.Vopreki tomu, što naša mova poddajecce polonizacji i navat u starych hovorunuv, jakimi je pokolenije našych bat'kuv, čuju ja vže mnoho polonizmuv.
Vopreki tomu, što poza mnoju i moimi bat'kami nema nikohutkoho kruhom, ni sredi znakomych ni v siêmje, chto z moimi dietmima chotiełby po našomu hovoryti. No ono jak časom popade jakajaš neznakomaja babula, kotoraja štoš po pôlški zrazu načynaje a ja prostuju, što nie, što vôny po svojomu umiejut.
I vopreki tomu, što naša sobstviennaja rodnaja mova, kotoroju našy bat'ki z chatuv povynosili, dla ich samych stajecce čymsia egzotyčnym. 

Ale. Svoich znakomych i siemju naučyła ja vže - smsy pišu po pudlaški. Chto ono choče zo mnoju po pudlaški hovoryti čerez telefon čy na žyvo i ne zavoročaje mnie sraki, čy maje siête sens čy nie - z tym ja tak i hovoru.

Svoju mamu ja naučyła narešti za siêtych paru liêt - ne ustydatisia i vsiudu zo mnoju po svojomu hovoryti. Čy to u velikum horodi, čy to v Hajnuvci, čy to de na viošci. Bož to, strach podumati, ale i na vioškach u nas vže ne znaješ, čy jak do koh mołodšoho jak sam starik, po po svojomu zahovoryš, to čy odkaže.

Tak to je. 


Napisał spadar Maksimjuk cikavyj, smutnyj ale jakže sopraudnyj artykuł na temu toho, jak dołho šče naša mova bude diejničati v svojuj žyvoji formi. (Tut zaprašaju do lektury). Štož... ne je to vesiêła perspektyva, ale realistyčnaja. A vsiorumno spadar Maksimjuk ne ustaje v svojeji raboti i razom z druhimi autorami pudtrymuje našu movu na svojeji storonci, na kotoroju ja z ochvotoju zahladaju. Je tam mnoho raznych skarbuv, a pudlaškaja klaviatura to odion i z nich. I toju klaviaturoju ja narešti načała korystatisie. Samaja radost'. A to, ščyro skazavšy, odnoj z pryčyn, dla kotorych tak ciažko było mnie časom prysiesti pisati, było ne ono to, što času mało i utomlena čut' ne cełyj čas, ale tak same to, što cełyj čas treba było tyje sokraščenijia klaviaturovy pomniti, kob našy litery pisati.

Ne viêdu, jak ja tuju klaviaturu proziahała do sich pôr, tak čy inakš - dvum spadaram Maksimjukam velikie dziakuju za jije!

Znakoma Ukrainka, kotoraja sama piše artykuły do haziety svojoho menšestva, kaže mnie nedavno - pišy! Chaliêra, pišy, ne perestavaj pisati. Koli tolki maješ dumok, to davaj, pišy. Štož. Racja. Ne perestanu. Vsio šče mnie tyje knižki dla diêtok maratsia. Vsio šče viêru, što deš šče je takije variaty jak ja, kotoryje chočut peredati svoim dietkam samoje važnoje, navat, jak žyvut daliêko od rodiny. 

Tak što, Dorohije Čytačy - voročajemosia na koliśni tory i bačymosia znou nedołho. Ja pišu, a Viête čytajte. Majete ochvotu - komentujte. I sami sobiê i miž soboju po pudlaški pište. Da spatkanija.

czwartek, 30 listopada 2017

"Tata, odčyni!"

Dorohije,

spasibo Vam, što cełyj čas do mene zahladajete, vopreki mojoho mołčanija.

I to ne tak, što ja pro Vas zabyła - každyń deń dumaju, jak mnoho tematuv nazbirałosia i jak chočetsia napisati novoho posta. A to byli my u verasień i jak raz šoł festival "Ode", a to zakupili my novu płytu ot Dorofieja Fionika "My toje hrali i spivali", i słuchajemo, i spivajemo i tańcujemo, a to pro kniižku Varvary Horolčuk, tretiju pro Biežeństvo z ostatnich liêt, kotoruju pročytała, a kožna z ich inakša, a to dumki, jakije mnie v hołovu prychodili, koli žyli my miesiec raz i druhij na Rodini, a to koli pojechali v Bieščady vsiej siemjeju, a to novyje słova jakije hovoryt Nataška, i tak daliêj, i tak daliêj. 

A tut - dva małyšy u chati bihajut i časom ne viedaju, jak sama zvusia. I nie na vsie spravy chvataje mnie času.

Ale u nas Pudlaše cełyj čas žyve - čy to my na Pomorji, čy na Rodinie. Nataška štoraz liêpš po svojomu hovoryt. A jak na Rodinie sidimo u Baby i Diêda, to i liêpš, jak po pôlśki.

I tak to u nas vsio ide. Maju nadiêju, što nedołho vže vsie zalehły temy i dumki dam radu siuda perenesti, vkinuti zalehły perekłady ditiačych stiškuv, i što Viête daliêj budete do mene tut zahladali.

 
Pry zvukach płyty studiujemo spiêvnik do "My toje hrali i spivali" Muzieja Małoj Bat'kovščyny v Studzivodach.

niedziela, 30 lipca 2017

Na Rodinu!

Pryjichali! Narešti na Rodini! I budemo musi cełyj žnivień!

Čytajemo "Nadzieja az po horoyzont" Barbary Horalčuk, ličymo busłov, hladimo kotikuv i sobak, i vyhladajemo korovok i vsiakoji druhoji žyviny :)

Da pračytanija!




wtorek, 11 lipca 2017

Nauka ne ide u liês - č. 2.

šče trochu Nataški: "Siête", "Mama, Wikuś spit?", "sinij", "paki" (praniki), "miška" (miedviêd').

"Mama, upało!"

I tak budu dopisyvati, kob Viête mohli počytati i kob samomu ne zabyti :)